ඩෙංගු වැළැක්වීමට නියමු ව්‍යාපෘතියක්

ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඩෙංගු රෝගය ව්‍යාප්තවීම වැළැක්වීමේ දීර්ඝකාලීන ක්‍රමවේදයක් වශයෙන් ‘Wolbachia’ බැක්ටීරියාව යොදාගැනීමේ ව්‍යාපෘතියක්, ඕස්ට්‍රේලියානු රජයේ ආධාර යටතේ නියමු ව්‍යාපෘතියක් වශයෙන් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ තෝරාගත් ප්‍රදේශයන්හි ක්‍රියාත්මක කිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ.

ඒ සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය පසුගිය දා හිමි වී තිබෙන අතර සෞඛ්‍ය, පෝෂණ හා දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍ය (වෛද්‍ය) රාජිත සේනාරත්න මහතා ඉදිරිපත් කළ යෝජනාව අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් අනුමත කරන ලදී.

මෙම ක්‍රමවේදය ඕස්ට්‍රේලියාව, වියට්නාමය, ඉන්දුනීසියාව, බ්‍රසීලය හා කොලොම්බියාව යන රටවල්වල මේ වන විට සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක කෙරෙමින් පවතී.

ශ්‍රී ලංකාවේ තුළ ප්‍රධාන මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් බවට ‍ඩෙංගු රෝගය පත්ව ඇති අතර, පසුගිය දශක දෙකක කාලය තුළ එය වසංගත තත්ත්වයක් බවට පත්ව තිබේ.

මෙම රෝගය වැළැක්වීම සඳහා විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ගනු ලැබූවද මෙම රෝගී තත්ත්වය හේතුවෙන් 2017 වර්ෂයේදී පමණක් මෙරටට අහිමි වූ මිනිස් ජීවිත සංඛ්‍යාව 400කට අධික වේ.

‘ඊඩිස් ඊජිප්ටයි’ (Aedes aegypti) මදුරු විශේෂය මඟින් ව්‍යාප්ත වන ඩෙංගු රෝගය සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම මඟින් පාලනය කිරීමේදී පවතින දුර්වලතා හේතුවෙන් එය පාලනය කිරීම සඳහා වඩා කාර්යක්ෂම හා පරිසර හිතකාමී ජෛව පාලන ක්‍රමෝපායක් යොදා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව හඳුනාගනු ලැබ තිබේ.

‍ඩෙංගු වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වීම වැළැක්වීම සඳහා ‘Wolbachia’ බැක්ටීරියාව යොදාගැනීමට ඇති හැකියාව ඕස්ට්‍රේලියාවේ මොනෑෂ් විශ්වවිද්‍යාලය සාර්ථකව අත්හදා බලා තිබේ.

මෙම බැක්ටීරියාව මඟින් ඩෙංගු මදුරුවන්ගේ ශරීරය තුළ සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකි මට්ටමකට ඩෙංගු වෛරසය වර්ධනය වීම වළක්වනු ලැබේ.